Petrol Ruhsatlarının Hukuki Niteliği ve Tahkim Rejiminin Yeniden İnşası
Doğal Kaynak Egemenliği ile Yatırım Koruması Arasında:
Petrol Ruhsatlarının Hukuki Niteliği ve Tahkim Rejiminin Yeniden İnşası
6491 Sayılı Türk Petrol Kanunu Bağlamında Bir Değerlendirme
İsmail Altay
Avukat | Arabulucu | Hakem
Petrol ruhsatı yalnızca bir idari işlem midir, yoksa yatırımcıya korunmaya değer ekonomik haklar sağlayan karma bir hukuki statü mü?
Enerji dönüşümü çağında bu soru artık teorik değildir. Devletin doğal kaynaklar üzerindeki egemenlik yetkisi ile uzun vadeli enerji yatırımlarının gerektirdiği hukuki güvenlik ve meşru beklenti koruması arasındaki denge, yatırım tahkimi uyuşmazlıklarının merkezine yerleşmiştir.
Bu çalışma, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu çerçevesinde petrol ruhsat rejimini yeniden ele almakta; ruhsatın hukuki niteliğini idare hukuku ile uluslararası yatırım hukuku kesişiminde analiz etmektedir. Karbon azaltım politikaları, üretim sınırlamaları ve düzenleyici müdahaleler bağlamında dolaylı kamulaştırma riskleri değerlendirilmekte; ölçülülük ve orantılılık ilkeleri çerçevesinde reform önerileri sunulmaktadır.
Makalenin temel tezi şudur: Petrol ruhsatı salt bir idari tasarruf değildir. Kamu hukuku temelli olmakla birlikte devredilebilir ekonomik değer, kazanılmış hak unsurları ve korunmaya değer meşru beklentiler doğuran karma (hybrid) bir hukuki statü olarak nitelendirilmelidir. Bu yaklaşım, ulusal idari yargı ile uluslararası yatırım tahkimi arasındaki ilişkiyi yeniden yapılandırma imkânı sunmaktadır.
Çalışma, mukayeseli hukuk (Fransız imtiyaz rejimi), güncel yatırım tahkimi içtihatları ve özellikle ICSID ve Energy Charter Treaty çerçevesindeki gelişmeler ışığında değerlendirmeler içermektedir.
Enerji dönüşümünün hukuki mimarisini tartışmak isteyen akademisyenler, uygulayıcılar, yatırımcılar ve tahkim profesyonelleri için bu makale, Türk petrol ruhsat rejiminin geleceğine ilişkin normatif bir çerçeve sunmaktadır.
Tam metne Legal Blog üzerinden ulaşabilirsiniz:
Makalenin tamamını Legal Blog'da okuyun → [LINK]
Anahtar Kelimeler (Türkçe)
Petrol ruhsatı, hukuki güvenlik, meşru beklenti, enerji dönüşümü, dolaylı kamulaştırma, yatırım tahkimi, uluslararası yatırım hukuku, 6491 sayılı Türk Petrol Kanunu, karma hukuki statü, devlet egemenliği, ICSID, ECT.